เอสเทอร์ คืออะไร ทำไมถึงเป็นสารที่กลิ่นหอมเย้ายวนน่าใช้

ปฏิเสธไม่ได้ว่าทุกวันนี้น้ำหอมกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตไปเรียบร้อย ช่วยดับกลิ่นไม่พึงประสงค์ต่าง ๆ รวมถึงยังสร้างความมั่นใจให้กับผู้ใช้ ซึ่งหลายคนอาจยังไม่รู้ว่าจุดเริ่มต้นของน้ำหอมมาจากสารที่เรียกว่า “เอสเทอร์” (Ester) แล้วสารตัวนี้คืออะไร? ทำไมถึงมีกลิ่นหอมเย้ายวนชวนหลงใหลจนน่าใช้งาน มาทำความรู้จักเพื่อเป็นอีกส่วนหนึ่งของบทเรียนรายวิชาเคมีกันได้เลย

เอสเทอร์ (Ester) คืออะไร?

เอสเทอร์ (Ester) คือ สารประกอบอินทรีย์เกิดจากการมีปฏิกิริยากันระหว่างกรดอินทรีย์ เช่น กรดคาร์บอกซิลิก ร่วมกับแอลกอฮอล์ ถือเป็นสารที่สามารถพบได้ตามธรรมชาติทั่วไป เหนือสิ่งอื่นใดยังทำให้เกิดกลิ่นและรสชาติแบบเฉพาะตัวซึ่งมักมีอยู่ในผลไม้ ดอกไม้ต่าง ๆ จนถูกนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการผลิตน้ำหอมและเครื่องหอมนั่นเอง ทั้งนี้ในทางวิทยาศาสตร์ยังสามารถสังเคราะห์ให้เกิดกลิ่นตามต้องการได้ด้วย

ทำไมเอสเทอร์จึงเป็นสารธรรมชาติที่มีกลิ่นหอม

เหตุผลสำคัญที่ทำให้เอสเทอร์เป็นสารที่มีกลิ่นหอมเกิดจากองค์ประกอบทางเคมีร่วมกับการทำงานของประสาทสัมผัสมนุษย์ แบ่งกลไกที่ทำให้สามารถสัมผัสกลิ่นได้ ดังนี้

1. โครงสร้างโมเลกุลระเหยง่าย

เอสเทอร์เป็นสารที่ไม่มีพันธะของไฮโดรเจนระหว่างโมเลกุล แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลจึงน้อยมาก สารระเหยภายในจึงกระจายตัวกลายเป็นไอได้ง่ายเมื่ออยู่ในระดับอุณหภูมิห้องปกติ และลอยเข้าสู่จมูกและระบบประสาทซึ่งมีประสาทสัมผัสการรับกลิ่น

2. มีการจับกับตัวรับกลิ่น

หากจมูกมนุษย์ได้สัมผัสกับโครงสร้างของเอสเทอร์จะเกิดการจับคู่กับตัวรับกลิ่นเฉพาะจากนั้นจึงมีการส่งสัญญาณเคมีไปที่สมองเพื่อแปลกลิ่นดังกล่าวออกมาตามแบบต่าง ๆ เช่น กลิ่นผลไม้ กลิ่นดอกไม้ เป็นต้น

ประโยชน์ของการใช้เอสเทอร์ที่พบได้ทั่วไป

• ใช้แต่งกลิ่น แต่งรสชาติ: ด้วยความที่สารชนิดนี้มีกลิ่นใกล้เคียงกับผลไม้และดอกไม้หลายประเภทจึงมักถูกใช้เป็นสารแต่งกลิ่น แต่งรสชาติในขนม เครื่องดื่มต่าง ๆ
• ใช้ในอุตสาหกรรมน้ำหอม เครื่องหอม: ถือเป็นส่วนผสมหลักของการทำสินค้าประเภทน้ำหอม สบู่ ครีมอาบน้ำ ยาสระผม ครีมทาผิว ฯลฯ
• ตัวทำละลายในบางอุตสาหกรรม: ตัวอย่าง สารเอทิลอะซีเตต (Ethyl Acetate) ใช้เป็นตัวทำละลายใน กาว สีเคลือบ น้ำยาล้างเล็บ ใช้สกัดคาเฟอีนออกจากชากาแฟ
• สารตั้งแต่หรือส่วนผสมสินค้าต่าง ๆ เช่น ถูกใช้เป็นน้ำมันพื้นฐานสำหรับผลิตน้ำมันเครื่องยนต์สังเคราะห์ หรือถูกนำไปสังเคราะห์พลาสติก บรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ

นี่คือส่วนหนึ่งเกี่ยวกับเอสเทอร์ที่นำมาฝากทุกคน จะเห็นว่าจริงแล้วเรื่องของเคมีอยู่ใกล้ตัวมากกว่าที่คิด การเรียนรู้และทำความเข้าใจย่อมช่วยสร้างทักษะให้กับทุกคนมากขึ้นกว่าเดิม ส่วนใครสนใจเรียนเสริมวิชาเคมี คอร์สเรียนเคมีครูปีโป้ ยินดีเป็นคำตอบ เรียนสนุก เข้าใจง่าย บทเรียนไม่ซับซ้อน มีหลายคอร์สให้เลือกตามชอบเลย