สารบัญ
การเปลี่ยนแปลงสถานะของสาร คือ การเปลี่ยนแปลงรูปร่างทางกายภาพของสารจากสถานะหนึ่งไปยังอีกสถานะหนึ่งแต่องค์ประกอบภายในยังคงเหมือนเดิม ซึ่งปกติแล้วสถานะของสารประกอบไปด้วย ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับเด็ก ๆ ทุกคน มาเรียนรู้รายวิชาเคมีพื้นฐานเหล่านี้เพื่อนำไปใช้ต่อยอดกันได้เลย
คุณสมบัติเฉพาะของสารแต่ละประเภท
1. ของแข็ง
รูปร่างเป็นทรวดทรงชัดเจน ทนทาน จากการที่อนุภาคอยู่ใกล้ชิดกันจึงเคลื่อนที่ได้ยาก ค่าแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคสูง
2. ของเหลว
รูปร่างเป็นไปตามลักษณะภาชนะที่ใช้บรรจุ การเรียงตัวของอนุภาคห่างกันเล็กน้อย ค่าแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคกลาง ๆ
3. แก๊ส
รูปร่างเปลี่ยนตามขนาดและลักษณะของาภาชนะที่ใช้บรรจุ การเรียงตัวของอนุภาคห่างกันจึงมีพื้นที่เคลื่อนตัวเยอะ แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคต่ำ
รูปแบบการเปลี่ยนแปลงสถานะของสาร
1. การหลอมเหลว (Melting)
เป็นการเปลี่ยนสถานะจาก “ของแข็งเป็นของเหลว” เกิดขึ้นจากความร้อน ส่งผลให้อนุภาคชนะต่อแรงยึดเหนี่ยว ณ อุณหภูมิ “จุดหลอมเหลว” (Melting Point) ซึ่งถือเป็นค่าคงที่ชนิดหนึ่งของสารเท่านั้น
2. การควบแน่น (Condensation)
เป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะของสารจาก “แก๊สเป็นของเหลว” เกิดจากแก๊สสูญเสียความร้อนหรืออุณหภูมิลดระดับลงถึงจุดน้ำค้าง (Dew Point) ตัวอย่างการควบแน่น เช่น การเกิดฝน หยดน้ำขอบแก้ว หยดน้ำค้างตอนเช้า ฝ้าบนกระจก
3. การแข็งตัว (Freezing)
เป็นการเปลี่ยนสถานะจาก “ของเหลวเป็นของแข็ง” หรือ “แก๊สเป็นของแข็ง” เกิดจากการคายพลังงานออกจนอุณหภูมิลดลงถึงจุดเยือกแข็ง (Freezing Point) อนุภาคจึงเกิดพลังงานสั่นน้อยและเรียงตัวชิดกันมากขึ้น เช่น การแช่เย็นในช่องฟรีซ
4. การกลายเป็นไอ (Evaporation)
เป็นการเปลี่ยนสถานะจาก “ของเหลวเป็นแก๊ส” เกิดจากของเหลวมีอนุภาคสูงเพราะดูดความร้อนเข้าไปแทนที่จึงมีการแยกตัวออก และสร้างอุณหภูมิจุดเดือด (Boiling Point) ส่งผลให้อนุภาคเอาชนะแรงยึดเหนี่ยวของเหลวได้สำเร็จ
5. การระเหิด (Sublimation)
เป็นการเปลี่ยนสถานะของสารจาก “ของแข็งเป็นแก๊ส” ซึ่งไม่ผ่านสถานะของการเป็นของเหลว หลักการคือเมื่อสารดูดความร้อนในปริมาณหนึ่งจะเกิดการแยกตัวของสาร ตัวอย่างการระเหิด เช่น น้ำแข็งแห้ง ลูกเหม็น พิมเสน การฟรีซดราย
6. การระเหิดกลับ (Deposition)
เป็นการเปลี่ยนสถานะจาก “แก๊สเป็นของแข็ง” ซึ่งไม่ผ่านสถานะของการเป็นของเหลว เกิดจากแก๊สสูญเสียความร้อนหรืออุณหภูมิลดลงภายในเวลาอันรวดเร็ว ตัวอย่างการระเหิดกลับ เช่น การเกิดแม่คะนิ้ง (น้ำค้างแข็ง) การเกิดหิมะ คราบไอโอดีน
เมื่อเข้าใจการเปลี่ยนแปลงสถานะของสารกันแล้วจะทำให้เด็ก ๆ รู้สึกสนุกกับการเรียนเคมีมากขึ้น ซึ่งใครมีเป้าหมายการเรียนของตนเองชัดเจน หรืออยากสอบเข้า สอวน. เคมี สามารถเพิ่มโอกาสของตนเองได้ง่ายขึ้นกับคอร์ส สอวน. เคมี กับครูปีโป้ เรียนสนุก สอนเข้าใจง่าย พร้อมเป็นผู้ช่วยให้ทุกคนทำตามเป้าหมายของตนเอง
